Over Marloes

Marloes IJpelaar (HKU 2018) is schrijver, regisseur, actrice, radiomaker, presentatrice en artistiek leider en hoofd marketing van het feministische theatergezelschap Club Lam.

Een vrij onhandige hoeveelheid functies voor één persoon, maar uiteindelijk komen ze allemaal voort uit dezelfde fascinatie: waarom gedragen we ons zoals we ons gedragen, wie heeft de regels daarvoor ooit bedacht en waarom blijken vrouwen zich nog steeds aan een opvallend groot aantal daarvan te moeten houden?

Die fascinatie zat al in het ontstaan van Club Lam. Marloes richtte het gezelschap samen met Ella Kamerbeek op omdat ze betere vrouwenrollen voor haar wilde schrijven. Als dikke actrice werd Ella veel te vaak bekeken vanuit hetzelfde rijtje stereotypen en Marloes vond het nogal saai dat haar lichaam blijkbaar al een personage had bedacht voordat iemand überhaupt een tekst had geschreven.

Dus schreef ze die teksten zelf. Soms door het stereotype volledig te negeren en soms juist door het zo uit te vergroten dat het publiek niet anders kan dan zich afvragen waarom het dit beeld eigenlijk zo snel herkent.

Acht jaar later werd Ella voor haar rol als Ophelia in TRUT, geschreven door Marloes, genomineerd voor de Theo d’Or. Daarmee is voor Marloes iets belangrijks rond: Club Lam begon vanuit de wens om rollen te schrijven waarin Ella niet gereduceerd werd tot haar lichaam, maar gezien kon worden als de actrice die ze is. Dat juist een van die rollen nu wordt erkend als een van de indrukwekkendste acteerprestaties van het jaar, voelt als de bevestiging dat die missie niet alleen noodzakelijk was, maar ook geslaagd is.

Inmiddels is die missie groter geworden dan Ella alleen. Marloes wil ruimte creëren waarin vrouwen zichtbaar kunnen worden, hun nek uit durven steken en kunnen onderzoeken wie ze zijn buiten de rollen die al voor ze bedacht zijn. Dat gebeurt in voorstellingen als Rubens Meisjes, Lolita, Lesbos, My Fair Human en volgende jaar Dolle Mina, maar allang niet meer alleen op de toneelvloer.

Met het Club Lam Magazine, de Club Lam-app en de groeiende community bouwt Marloes aan een wereld rondom de voorstellingen waarin publiek zelf kan spreken, schrijven, zingen en meedoen. Diezelfde gedachte duikt op in de sitcom Ouwehoeren, in haar werk als radiomaker bij Omroep Venlo en in festivalconcepten als de Not So Silent Camping Disco en de roze talkshowtafel op het Nedinscaplein, waar iedereen die iets te vertellen had gewoon een microfoon onder zijn neus kreeg. De vorm verandert voortdurend, maar de vraag blijft dezelfde: hoe maak je ruimte waarin vrouwen niet hoeven te wachten tot iemand besluit dat ze interessant genoeg zijn om gezien of gehoord te worden?

Daarnaast schrijft Marloes columns voor De Limburger en werkt ze aan haar debuutboek over liefde en de vraag hoe je als wilde en vrije vrouw onvoorwaardelijk van iemand kunt houden zonder jezelf onderweg kwijt te raken. Vanaf oktober 2026 woont ze drie maanden in Parijs om het manuscript af te schrijven. Ook ontwikkelt ze nieuwe film- en televisieprojecten en werkt ze in Londen aan de Engelse vertaling van Lolita, waarmee Club Lam verder bouwt aan een internationale toekomst.

Of het uiteindelijk een toneelstuk, boek, radioprogramma, sitcom, magazine of roze tafel wordt, maakt Marloes steeds minder uit.

Ze wil verhalen en plekken maken die blootleggen welke regels we voor onszelf en elkaar hebben bedacht, zodat we misschien iets vrijer kunnen kiezen welke daarvan we willen houden en welke we eindelijk eens bij het grofvuil kunnen zetten.